1 лекция



1-шi дәрiс. Кіріспе
Коммуникатив қажеттiлiктерiн өткiзу тәсiл ретiнде қарастыр байланыс жиi. Коммуникатив қажеттiлiктерi адам баласының пайда болуы тағы да дейiндер пайда болды. Дыбыстық хабарламаларды тағы басқа пiшiннiң ысқырығы ақпараттармен алмасу үшiн бiздiкiнiң қашық ата-бабаларымызды кең пайдаланды. Дыбыс таралудың заңдары өте алыс жерлерге хабар беру елеулi талап ет кешiккен осындай. Еске саламыз, оның таралуы дыбыс жылдамдық нормалы шарттарда ауада 330 м /мiз. Хабарламаларды жеткiзу әдiстiң бiрлерi көрiлетiн нышандарды пайдалану дене бiтiмдi. Ең қарапайым ақпарат көздерiмен от қызмет еттi және түтiн. Оптикалық телеграфтың ойы сосын туды. Оны Шапптың телеграфымен жиi деп аталады - автордың есiмi, француз дiн қызметшiсi арналған. Өзiндiк қадiр-қасиет қаралған байланысу тәсiлдерге және XIX ғасырдың ортасына талаптарды есептеумен орынды қаралған кемшiлiктер, сложившихся. Қолданушы жиiрек барлығы хабар берудiң уақыты қанағаттанбады. Алынған ақпаратты анықтық жағдай көпшiлiгiнде талап етiлетiн деңгей төмен болды. Байланыс жүйесi қай емес түнгi уақытқа жұмыс iстемедi немесе жаман ауа райының жанында. Әйтеуiр, өте алыс жерлерге байланыс ұйымдастырудың қажеттiлiгiн жетiлдi; сан зарыққан - континенттердiң арасындағы.
Электр байланыстың бiрiншi түрiмен электромагниттiк телеграф дене бiтiмдi. Оның пайда болуына физиканың дамуының мүмкiндiк туғызды. Бiрiншi электромагниттiк телеграф аппаратті ресейлiк дипломат, криптограф Шиллинг Павел Львович құрған.
Әлемде телефон байланысының дамуы 1876 жылды 14 ақпанды бастайтынын есептеу қабылданған.
Ресейлiк ғалым Попов Александр Степановичы 1895ж. 7 мамыры "найзағайды жазып алушымен" атайтын құрылғының көрсеттi. Осы құрылғы электрмагниттiк толқын тiркелуге рұқсат бердi.
Радиотехника – ғылыми-техникалық сала, оның шешетін негізгі мәселелері:
1) радиодиапазонға жататын электромагниттік тербелістер мен толқындарды генерациялау, күшейту, сәулелендіріп шығару және қабылдау ұстанымдарын зерттеу;
2) осы тербелістер мен толқындарды ақпаратты тарату; сақтау және түрлендіру мақсаттары үшін іс жүзінде пайдалану.
Өзінің бастапқы даму сатысында, радионы орыс ғалымы А.С.Попов және итальян ғалымы Г.Марконидың ойлап табуынан кейін (1895ж), радиотехника көбінесе бірнеше жүздеген немесе мыңдаған метр толқын ұзындықтары бар электромагниттік тербелістерді қолдана отырып электр байланыс мәселелерін шешумен айналысты. Қазіргі уақытта радиотехниканың қолданыс аясы әлдеқайда ұлғайды. Радиобайланыс, теледидар, радиобасқару, радиолокация, радионавигация, медицина мен биологиядағы радиоэлектрондық құралдар, геофизикадағы радиотехникалық әдістер және т.б. – радиотехниканың қолданылатын тіптен толық емес салаларының тізімі.
Іргелес техникалық облыстарға (электроникаға, есептеу техникасына) радиотехниканың енуінен жалпылай радиоэлектроника деп аталатын жаңа үлкен ғылыми-техникалық сала пайда болды. Радиотехниканың физикалық негіздерін зерттейтін ғылым радиофизика деп аталады.
Радиотехниканы пайдаланатын облыстарды санға келесi жатады: 
радиобайланыс - радиотолқындардың арқылы жүзеге асырылатын электрлiк байланыс. (дабылдар ) хабар беруi радиохабарлағыштың көмегiмен жүргiзедi және таратқыш антенна, ал қабылдау - қабылдағыш антеннаның көмегiмен және радиоқабылдағыш;
радиотелефон байланыс - (сөйлеу) телефон хабарламалары радиотолқындардың арқылы берiлген электрлiк байланыс;
радиотелеграф байланыс - радиотолқындардың арқылы дискреттi мәлiмдеме беретiн электрлiк байланыс, әрiптiк, цифрлы, таңбалы;
радиохабар - бұқаралық ақпарат құралдардың бiрлерi;
радиолокация - радиотехникалық әдiстердiң (мақсаттар ) әр түрлi объектiлерiн бақылау; радиоастрономия - олардыңның радиоизы бойымен аспан денелерiнiң зерттеуi - жаңқалау радиотелескоптардың көмегiмен;
радиография - объектiнiң заты арқылы өткен сыңар радибелсендi сәулелену (бұйымдар, минералдар, организм және тағы басқалар) әр түрлi объектiлердi зерттеу әсердi қолданып; 
теледидар - жылжымалы объектiлердiң жарық бейнелерiн жiберу; 
радио толқыны арқылы көру - көзбен шолып байқау радиотолқындардың көмегiмен, көрiнген немесе шығарып жатқан, бұйым, жай көзбен көрiнбейтiн;
радиотелеметiрлiк - дабылдарды алыстатылған объектiлерге жiберу және автоматтық өлшеу алынған деректердi қабылдау; 
радиобарлау - жау радио құралдары туралы деректердi алу және оларғаның кедергiлерiн жасау;
радионавигация - радиотехникалық әдiстердi қолдану және соттар, ұшақтарды lля жүргiзудiң құралдары және басқа жылжымалы объектiлер; 
өнеркәсiптiк радиоэлектроника - өнеркәсiп қолданылатын радиоэлектронды құрылғылар және тасымалдауда.
Қазіргі кезде радиотехникадан бөлініп, күшті дамып келе жатқан пәннің бірі байланыс теориясы. Байланыс жүйелері адаамдар өмірінде маңызды орын ала бастады; олар жеке елдерді, континенттерді және ғарыштағы нысандарды біріктіреді және жақындастырады. Кейінгі жылдар сымдық, оптика-талшықтық байланыс жүйелерімен қатар жер серіктері арқылы және қозғалмалы радиобайланыс жүйелерінің қарқынды дамуымен ерекшеленеді.
Қазіргі әртүрлі радиотехникалық жүйелер мен құрылғылар көмегімен, информацияны тарату, электромагниттік тербелістерден информацияны бөліп алу, өңдеу, сақтау және бейнелеу сыяқты мәселелер шешіледі .
Таратылуға тиіс және белгілі қалыпта көрсетілген информация хабар деп аталады . Хабар телеграмма мәтіні, телефон, факс, радио, теледидар, немесе телеграф арқылы берілетін әртүрлі мәліметтер түрінде болуы мүмкін.
Хабар (информация) қандай да болмасын қашықтыққа белгілі материалды тасымалдаушы көмегімен берілуі мүмкін. Мысалы пошта арқылы хабар бергенде материалды тасымалдаушы ретінде қағаз қолданылады. Радиотехникада және байланыс теориясында хабар тасымалдаушы ретінде әртүрлі сигналдарды пайдаланады.
Сигнал (латынша signum – белгі) - кезкелген бақылау нысаны күйі туралы информацияны тасымалдайтын физикалық процесс (құбылыс). Сигнал информацияны (ақпаратты) кеңістік және уақыт бойынша тасымалдайды. Физикалық табиғаты бойынша сигналдар электрлік, сәулелік, дыбыстық ж.т.б. болуы мүмкін. Радиотехникада негізінен электрлік сигналдар қолданылады. Электрлік сигнал хабарды уақыт бойынша таратады. Сондықтан ол әрқашан уақыт функциясы болып табылады, тіпті хабар уақытқа тәуелді болмаса да.
Радиотехникалық құрылымдар ғылымның және техника облыстарында әр түрлi кең қолданулар табады.  Мынау құрылғылар бәрi олардың әрқайсыларында жiберу, тәсiл ақпаратпен жұмыс жолымен болғандай байланған ерекшелiк бiреуiн араласаны бiрiктiредi және сапасында электрмагниттiк толқындар шығып тұрған электрлiк белгiлердi өңдеу.
Байланыс теориясында келесi ұйғарым қабылданған: тұтынушыға көзден хабар беру үшiн техникалық құралдарды жиынтық байланыс жүйесiмен деп аталады.
Радиотехникалық жүйе - ортақ есеп орындайтын радиотехникалық кешендердi жиынтық және взаимноувязанной жұмыс iстейтiн ақпараттық желдер.
(РТЖ) радиотехникалық жүйелер сынып информациялық жатқызады - шығару, жiберу жүзеге асыратын басқаратын техникалық жүйелер немесе ақпараттың бұзуы радиотолқындардың көмегiмен. Радио жүйе айырмашылық белгi:
ақпарат көзiн радиотолқындар, болып табылатындарды көз тұратын (бiр немесе бiрнеше) радиосигналдың бар болуы;
  радиотолқынды таратқан ортаның бар болуы;
  оның антенна жететiн радиотолқындардың жолымен тиiстi өңдеуiн ақпарат алатын қабылдағыштың бар болуы.
Ақпарат әртүрлi алып жүретiн радиотолқын радиосигнал деп аталады. Қорыта келгенде, радио жүйе сипатты белгi ақпарат радиосигналдың пайдалануы тасымалдағыш ретiнде болып көрiнедi.
РТЖ жiктеу: 
1) ақпараттың тағайындауы бойымен. РТС мынау белгi бойымен ақпарат, ақпараттың шығаруын жүйе тарату жүйесiнде бөлшектеуге болады және ақпараттың бұзуын жүйе, сонымен бiрге радио арқылы басқарудың жүйесi. Өз кезегiнде, бұл тобының әрқайсылары функционалдық тағайындау айырмашылығы болатын жүйе өз түр өзгешелiгi болады. Осылай, ақпарат тарату жүйелердi ара-арасында (бiр арналы, көп каналды, радиорелелiк немесе (ИСЗ)) жердiң жасанды серiгiнен кейiн) радиобайланыстың жүйесi, телеметiрлiк, пәрмендердi жiберу, радиохабардың ажыратады және теледидар. Ақпараттың шығарудың жүйелерiне радиолокациялық жатады және радионавигациялық жүйелер, радиоастрономияның жүйесi, жаудың радиотехникалық құралдарын радиобарлау. Ақпаратын бұзуын жүйе жаудың радио жүйелерiнiң жұмысына мүмкiн емес болатын шарттарды жасау үшiн арналған. Радио арқылы басқарудың жүйесi әр түрлi объектiлердi жұмыстың басқаруы үшiн радиосигналдардың көмегiмен қызмет етедi;
2) қолданылатын дабылдарды түр бойымен үздiксiз, импульсты ажыратады және цифрлы радио жүйелер. Ақпарат үзiлiссiз жүйелердегiнi үздiксiз әдетте гармониялық дабылы бар болып (амплитуда, жиiлiк, фаза) параметрлердi өзгерiспен бейнелейдi. Барлық та, (амплитуда, жиiлiк, фаза, ұзақтық) жеке түрткiлердi параметр изменяющиеся да импульсты жүйелерде сигнал бер ақпаратқа (тiзбекте түрткiлердi сан, оның арасындағы аралық) барлық тiзбектi қатқақ алған радиоимпульстердiң тiзбегi болады. Цифрлы жүйелерде берiлетiнi дискретизируется алдын ала сигнал бер кешiк және деңгей бойымен квантталады. Әр деңгей қай түрткi кодтық топқа сәйкес келедi, және алып жүретiн тербелiстi модульдейдi. Цифрлы жүйелер ЭВМмен жеңiл ұштастыр өңдеу жүзеге асыратын және ақпараттың есте сақтауы, жаңадан өндiрiлетiн содан соң кейiптеудiң құрылғысымен;
3) (радиотолқындардың ауқымдарына) пайдаланылатын частотамдар бойымен. Әр түрлi мақсаттың радио жүйелерiнiң жасауы үшiн iс жүзiнде пайдалан радиотолқындардың ауқымы мириаметрлiк тарт па ( = 10…100 км) миллиметрлiкке дейiн бе ( = 1…10 мм); әрекет ету қағидаты бойымен тығыз жалғасатын лазер жүйелерi және радиотехникалыққа тағайындау, инфрақызыл жұмыс iстейдi және электрмагниттiк толқындарды көрiлетiн ауқымдар. Қорыта келгенде, дерлiк қолданыл тербелiс электр.омагниттiк спектр тарт. Қорыта келгенде, дерлiк қолданыл тербелiс электромагниттiк спектр тарт. Частот дәл осылайдың әр түрлi мақсатының жүйелерi сонымен қатар жүйе әртүрлi түрiндегi апарылатын спектр ен үшiн радиожиiлiктер ауқымы (МКРР ) радиожиiлiктердiң үлестiруiн Халықаралық комиссия регламенттелген пайдалануы әртүрлi сызып көрсету керек. Мынау шектеулер радиосигналдың түрiн таңдауларға әсер етедi және құрылыс радио жүйе және, ақырында, сипаттама оны тактикалық-техникалық айтады.
РТЖ құрылымдық сұлба.
Радиотехникалық жүйелердің негізгі бөлігі радиоарна болып табылады. Радиоарна радиотаратқыш пен радиоқабылдағыш құралдарынан және байланыс желісінен тұрады. Хабарламаны сигналға түрлендіретін құрылғыны – таратқыш, қабылданған сигналды хабарламаға түрлендіретін құрылғыны – қабылдағыш деп атайды.
Радиоарнаның маңызды бөлігі байланыс желісі болып табылады. Ол қабылданған хабардың сенімділігіне айтарлықтай ықпал етеді. Байланыс желісі деп физикалық ортаны (бос кеңістік, кабельдер, толқынжолдар , талшықты-оптикалық жолдарды және т.б. ) және сигналдарды таратқыштан қабылдағышқа тасымалдау үшін қолданатын аппараттық жабдықтарының жиынтығын атайды. Радиобайланыс жүйелерінде кеңістіктік аймақ байланыс желісі болып абылады. Онда, таратқыштан қабылдағышқа дейін электромагниттік толқындар таралады.
Радиоарнаның жалпы құрылымдық сұлбасы 1.1- суретте көрсетілген. Антенналы–фидерлік, электронды–есептеуіш және т.б. құрылғылар радиотехникалық жүйелердің құрастырушы бөлігі болып табылады.
Ақпаратты таратудың радиотехникалық жүйелері қашықтыққа электромагниттік тербелістер көмегімен ақпаратты (хабарды) таратып жеткізуге арналған. Оларға әртүрлі байланыс, радио хабар, теледидар жүйелері жатады. Қандай-да болмасын арналуы бар (байланыстық, телеметрикалық, теледидарлық, командалық және т.б.) ақпаратты тарату радиотехникалық жүйелеріне тән қасиет радиотаратқыш пен радиоқабылдағыш құралдарының кеңістікте бір-бірінен қашықтықта орналасуы.
Таратқыш
Қабылдағыш

1.1–сурет. Радиоарнаның жалпыланған құрылымдық сұлбасы
Ақпаратты таратудың радиотехникалық жүйелерінің жұмыс істеуі қоршаған ортаға таратқыш антенналар арқылы сәулеленіп шығатын электромагниттік тербелістердің еркін таралуына негізделген.
Радиотаратқыштан таратқыш–антенналарға жоғары жиілікті ( тасымал-
даушы) тербелістер жеткізіледі, оның параметрлерінің бірі таралатын хабар заңымен өзгереді. Белгілі бағытта таралған радиотолқындар қабылдағыш антеннаға жетеді. Қабылдағыш антеннада олардың әсерінен берілген ақпараттың жоғары жиілікті токтары пайда болады.
Тасымалдаушы тербелісінің амплитудалық модуляциясы бар байланыс жүйесінің аналогтық арнасының (үзіліссіз сигналдардан тұратын) құрылымдық сұлбасын қарастырайық. Көрнектілік үшін оның кейбір нүктелерінде сигнал эпюрлері қарапайымдалған түрде көрсетілген (1.2 - сурет).
Кез-келген байланыс жүйесінің маңызды бөлігі таратылатын хабар көзі. Жалпы жағдайда бастапқы хабар электрлік сипатта емес, сондықтан оны сигналдың электрофизикалық түрлендіргішінің көмегімен электрлік (бірінші ретті) сигналға түрлендіру керек, оны сигналды түрлендіргіш деп те атауға болады. Мысалы, сөз және музыканы таратқанда мұндай түрлендіру р – микрофонмен іске асырылады , бейнені бергенде – теледидарлық түтікше-лермен , телеграфияда- телеграф аппараты көмегімен мәлімет элементтері
453390350520
1.2 -сурет. Аналогты байланыс жүйесі арнасының сұлбасы
(әріптер) тізбегі кодтық символдар тізбегіне (0,1 немесе нүкте, тире) ауыстырылады, ол бір мезгілде тұрақты токтың электрлік импульстер тізбегіне түрленеді, электрлік емес үрдістер немесе шамалар туралы ақпарат таратқанда арнайы сезгіштер(датчиктер) қолданылады. Соңғы уақытта радиоарнаның құрылымдық сұлбасында хабар таратқыш пен сигналдарды түрлендіргіш біріктіріледі. Ол бірінші реттік хабар көзі деп аталады.
Жоғарыда атап өтілді, таратылатын (бірінші ретті) сигнал төмен жиілікті. Алайда төмен жиілікті деген атау мұнда шартты түрде келтірілген, өйткаені теледидарлық сигналдың шамамен 0…6 МГц жолақты спектрі бар. Сондықтан кейбір жағдайда бірінші ретті сигналдарды тікелей байланыс жолдары арқылы таратады. Осындай жағдай, мысалы, кәдімгі қалалық телефон байланыстарында орын алған. Алыс қашықтыққа сигналды тарату үшін (кабелмен, оптикалық талшықпен немесе радиоарнамен) бірінші ретті сигналдар жоғары жиілікті сигналдарға түрлендіріледі.
Хабардың электрлік сигналға түрленуі қайтымды болуы керек. Бұл жағдайда шығыс сигнал арқылы бастапқы бірінші ретті сигналды қайта қалпына келтіруге болады, яғни жіберілген хабардағы барлық ақпаратты алуға болады. Әйтпесе, сигнал таратылғанда ақпараттың бір бөлігі жоғалып кетуі мүмкін.
Таратқыш құрылғы сигнал түрлендіргішінен басқа да, таратқыштан (оның құрамына модулятор, тасымалдаушы жиілік генераторы және қуат күшейткіші кіреді) және тарататын антеннадан тұрады. Хабар тарату үшін сигналды алдын ала тасымалдаушы жоғары жиілікті электромагниттік тербеліске ілестіріп енгізіп жіберу керек. Бұл процесс таратқыш модулятор арқылы жүзеге асырылады. Үрдіс нәтижесінде тасымалдайтын тербелістің бір немесе бірнеше параметрлері таралатын хабар заңымен өзгереді, ол модуляция деп аталады. Модуляцияланған жоғары жиілікті тербелісті екінші ретті сигналға жатқызады және оны радиосигнал деп атайды.
Хабарды радиоарна арқылы жібергенде модуляцияның бірнеше түрін қолданады: амплитудалық, жиіліктік, фазалық, импульстік, импульсті-кодалық және т.б.
Модуляцияланған электромагниттік тербелістің (радиосигналдардың) таралуы мен қабылдануы антеннаның көмегімен жүзеге асады.
Қабылдағыш антеннаның көмегімен ұсталатын жоғары жиілікті радиосигналдар қабылдағышқа түседі. Қабылдағыш антенна таратушы антеннадан шығатын энергияның өте кішкентай бөлігін ұстайды, сондықтан қабылданған модуляцияланған тербелістер алдын-ала таңдаушы күшейткішке беріледі, ол сигналды күшейтумен қатар қабылдағыш антеннаға бірдей түсетін бөтен көптеген радиосигналдар мен кедергілердің жиындарынан пайдалы радиосигналдарды бөліп алады. Таратқыш құрылғының шығысында арналық сигналдың u(t) түрін қабылдаған s деген әлдебір хабарды беру керек болсын. Беру кезінде u(t) сигнал ережеге сәйкес өзгеріске ұшырайды және оған r(t) бөгеуліктері қабаттасады. Қабылдағыш құрылғы бұрмаланып келген ú(t) сигнал мен бөгеулік r(t) қосындысы болып табылатын қабылданған тербелісті z(t) =ú (t) + r(t) өңдейді және сол бойынша өлдебір қателікпен берілген хабарды s сипаттайтын ś хабарды қайта қалпына келтіреді Басқаша айтқанда, қабылдағыш z(t) тербелісіне анализ жасау негізінде мүмкін хабарламаның қайсысы берілгенін анықтау керек. Сондықтан қабылдағыш құрылғы байланыс жүйесінің өте жауапты және күрделі элементі болып табылады.
Радиосигналдарды күшейту және түрлендіру қабылдағыштың келесі каскадаларында жүзеге асырылады.
Детектор (латын тілінен detectio – табу) немесе демодулятор модуляцияға кері процесті жүзеге асырады. Ол қабылданған, күшейтілген және түрлендірілген жоғары жиілікті модуляцияланған тербелістен берілген сигналды ажыратып алады. Демодуляцияның міндеті – модуляцияланған сигналдағы ақпаратты мүмкіндігінше қалпына келтіру. Сондықтан детекторға қойылатын басты талап – берілетін сигналдың қабылдаушыға бұрмаланбай, бастапқы қалпында жеткізілуі.
Сандық (дискретті) байланыс жүйесі. Сандық (дискретті, импульсті) тарату жүйесінде сигнал энергиясының сәулеленуі үзіліссіз емес, қысқа радиоимпульстер тізбегімен беріледі. Бұл үзіліссіз тасымалдаушыдағыдай, бірдей жалпы сәулелену энергиясында сәйкесті импульсте ең жоғары қуатты ұлғайтуға және осы арқылы қабылдаудың бөгеулікке орнықтылығын арттыруға мүмкіндік береді. Импульстік байланыс жүйелерде біріншілік е(t) сигналдың тасымалдаушысы ретінде видео және радиоимпульстердің периодты тізбегін пайдаланады.
Байланыстың сандық(дискреттік) жүйесінің қазіргі заманғы радио-арнасының жалпыланған құрылымды сұлбасын қарайық, онда түсінікті болу үшін көрнекті нүктелердегі сигналдардың қарапайымдалған эпюралары бейнеленген (1.3- сурет).
Үзіліссіз хабарларды дискретті (сандық) байланыс жүйесімен таратуға болады. Ол үшін оларды уақыт бойынша дискреттеу, деңгейі бойынша кванттау және кодалау амалдарының көмегімен сандық қалыпқа түрлендіреді.

1.3 – сурет. Сандық байланыс жүйесі радиоарнасының құрылымдық сұлбасы
Цифрлық радиобайланыс жүйесінің таратушы құрылғысында таратылатын сигналдың кодалануы кодер деп аталатын цифрлық микросхемамен іске асырылады. Кодер шығысында таратылатын біріншілік сигнал цифрлық кода түрінде болады, яғни әдетте бірдей ұзақтылығы бар импульстер (“бірліктер”) және бос үзілістер (“нөлдер”) әлдебір тізбегі түрінде.
Таратқыш модуляторында тасымалдаушы тербеліс кодерден алынған импульстік тізбекпен модуляцияланады. Цифрлық байланыс жүйесінде импульсті-кодалық модуляция (ИКМ) жиі қолданылады. ИКМ қолданылған жағдайда үздіксіз сигналдың дискретті мәндері кодалық комбинация түрінде беріледі. Екілік көрсетімді қолданғанда, кодтық комбинация үздіксіз сигналдың дискреттік есептемесі сәтіндегі сәйкесті деңгейіне тең бүтін санды бейнелеуі мүмкін.
Қабылдағышта сигналды радиожиілікте күшейткеннен кейін, аралық жиіліктік сигналдан (қабылданған екіншіік сигнал) демодулятордың көмегімен кодалық символдардың тізбегі алынады (біріншілік сигнал). Содан кейін декодерде осы символдарды декодалау жүргізіледі. Декодалау қабылданған кодалық символдар бойынша мәліметті қайта қалпына келтіруден тұрады. Декодерден шығысынан қалпына келтірілген аналогтік сигнал мәліметті алушыға жеткізіледі.
Ақпаратты таратудың қазіргі заманғы цифрлық жүйесінде аналогті-сандық құрылғылардың салыстырмалы түрде тәуелсіз, жеке микросхемаларға біріктірілген екі тобы пайдаланылады: кодектер және модемдер. Кодек дегеніміз кодер-декодердің түрлендіргіш жұбы, ал модем – модулятор-демодулятордың түрлендіргіш жұбы
Негiзгi әдебиеттер: 17-9,
Қосымша әдебиеттер: 7 4-9
Бақылау сұрақтары:
1. Таратылатын хабардың қандай түрлері бар?
2. Сигналдың анықтамасын беріңдер.
3. Радиотехникалық жүйенің негізгі бөлігі ретінде нені айтады?
6. Таратқыш құрылғы қандай бөліктерден тұрады?
7. Қабылдағыш құрылғы қандай бөліктерден тұрады?

Приложенные файлы

  • docx 19241106
    Размер файла: 81 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий